De zelfgekozen dood

Vooraf: ik ben niet suicidaal, die tijd is geweest.

Het is een onoplosbaar probleem, mensen met een mentale storing die de dood prefereren boven leven. Zo onoplosbaar dat wij geneigd zijn om mensen die dood willen in principe als mental gestoord zien, tenzij er genoeg bewijs is om de doodswens te accepteren als een gerechtigde wens. Bijvoorbeeld kanker patiënten die in een finale fase van de ziekte zijn, en dan prefereren wij euthanasie boven zelfmoord. Hiermee slaan zij een niet gering deel van de bevolking over.

Recent, en begrijp dat in brede zin, is er in een aantal televisie programma’s aandacht besteed aan zelfmoord. In het bijzonder “To my Loved Ones” en “Moeders springen niet van flats”. Hoewel twee goede documentaires, gaan zij uit van de achterblijvers en niet van de zelfmoordenaars. Dat is jammer, want zelfmoordenaars kunnen ons veel leren.

Hoe komen wij dan aan deze zelfmoordenaars, per definitie zijn zij dood. Wel, simpel genoeg. Er plegen ieder jaar rond de 1800 mensen succesvol zelfmoord per jaar. Waarschijnlijk ligt het aantal pogingen een factor 100 hoger. Dat betekent dat er voor iedere geslaagde poging, er honderd niet geslaagde pogingen zijn. Laat deze zin even rustig op jou inwerken.

Ja er staat dat er per jaar ongeveer 180000 niet geslaagde zelfmoord pogingen zijn. In de loop van de tijd heb ik er daarvan 5 op mijn naam staan. Niet veel, als jij het in de context van de pogingen ziet. Veel als jij het in de context van depressie ziet.

Niet iedereen die een poging, al dan niet geslaagd, tot zelfmoord doet heeft mentale problemen. Er zijn talloze motieven om zelfmoord te plegen, zoals financiële zake, werk gerelateerde zaken, school gerelateerde zaken of een beschaming in de media. Kortom er zijn genoeg redenen om zelfmoord te plegen die weinig tot niets van doen hebben met een mentale ziekte. Ik doe net alsof deze er niet zijn, en zal zelfmoord vanuit het oogpunt van de mentale zieke behandelen.

Mythes

Over de redenen waarom mensen zelfmoord plegen bestaan veel mythes. De belangrijkste geef ik hier.

  • Zelfmoordenaars fantaseren over hoe het is als zij er niet meer zijn.
    Er zijn ongetwijfeld zelfmoordenaars die deze fantasie hebben, alleen niet als groep en zeker geen hoog percentage.
  • Zelfmoordenaars laten altijd een brief(je) achter.
    Nee, dat is in hooguit 25% van de gevallen zo. Zelfmoordenaars geven zelden uitsluitsel over wat hen bewoog.
  • Zelfmoord is een schreeuw om aandacht
    Dat is soms waar, maar vaak ook niet, en gaat helemaal niet op voor alle zelfmoordenaars.
  • Ik had de zelfmoord kunnen voorkomen
    Waarschijnlijk niet. In weerwil de cijfers, zelfmoord plegen is een van de moeilijkste zaken die er zijn. Er is een reden waarom mensen voor de trein springen en niet een zachte dood  kiezen.
  • Zelfmoord is een permanent oplossing voor een tijdelijk probleem.
    Zelfmoord is een permanente oplossing voor een permanent probleem. In ieder geval een oplossing wat door iemand als permanent wordt gezien.
  • Wat als zij morgen een oplossing voor <probleem> hebben?
    Leg dit eens voor iemand die een dodelijke ziekte heeft en uit die situatie euthanasie vraagt.

Wat dan wel?

De kortste slag is “Ik wil dood”. Niet om iemand te straffen, niet omdat ik fantasieën heb, maar simpel omdat ik dood wil. In “To my loved ones” is de zelfmoord geheel onverwacht. Dat is voor de nabestaanden een onverwerkbaar punt, maar het geeft aan hoe groot de wens om dood te gaan is. Het is niet het gebrek aan hulp of vrienden, gewoon de wens om dood te gaan.

Soms zitten er hele rationele beweegredenen achter, bijvoor de pijn die men als depressieveling heeft, of de schaamte over het uitvoeren van valse financiële transacties. Vaker zit er geen rationele beweegreden achter, alleen de ondraaglijke leegheid van het zijn.

Hulp

Wat blijft, nu wij stellen dat wij de zelfmoord niet hadden voorkomen, de vraag wat nu? Vreemd genoeg kan hulp bieden wel een mogelijkheid scheppen om een voorgenomen zelfmoord te voorkomen. In Nederland is er www.113online.nl dat hulp in acute situaties biedt. Dat helpt, voornamelijk voor de groep mensen die zelfmoord als een hulpschreeuw zien en feitelijk niet dood willen. Dat is de groep mensen die hulp zoeken.

Lastiger is het bij de groep mensen die wel dood willen. In het verleden hebben vrienden mij letterlijk 24 op 24 uur in de smiezen gehouden en lieten mij geen moment alleen. Naar, maar het hielp wel. Zo zijn er tal van methoden die kunnen helpen een voorgenomen zelfmoord te voorkomen.

Wat van overwegend belang is dat de hulp oprecht moet worden aangeboden. Dat wil zeggen, als jij voorstelt om iemand 24 op 24 uur in de gaten te houden, jij ook daadwerkelijk iemand 24 op 24 uur in de gaten moet houden. Net zo lang als het ‘gevaar’ geweken is, en in sommige gevallen is dat iets wat niet zo maar een, twee, drie gebeurt.

Van groot belang is dat de reden om zelfmoord te plegen goed wordt begrepen en niet afgedaan als een drogreden. Als jij de reden begrijpt, kan jij ook beter hulp bieden. Het maakt het voor de persoon die zelfmoord wil plegen ook prettiger om te praten.

Conclusie

Iemand die dood wil, wil dood, niks meer en minder. Er wegen om iemand van dit voornemen te brengen, maar die gaan weer niet gepaard met mythes over zelfmoord.

Geef een reactie