Zwarte Piet, een gemiste kans

Eberhard van der Laan laat weten dat de intocht van Sint Nikolaas, de beschermheilige van Amsterdam, van karakter veranderd. Dit gebeurt naar aanleiding van protesten tegen, en een reeds jarenlang lopende discussie over, het gepercipieerde rascistische karakter van Zwarte Piet. Het aanpassen van het figuur Zwarte Piet is een aardige geste, maar in de grond van de zaak een gemiste kans.

De argumenten van hen die moeite hebben met Zwarte Piet zijn in twee kernargumenten samen te vatten. Ten eerste is Zwarte Piet racistisch. Ten tweede verwijst Zwarte Piet, al dan niet bedoeld, naar het, niet al te florissante, slavernijverleden van Nederland.

De argumenten van hen die Zwarte Piet niet racistisch vinden zijn, in de grond van de zaak de volgende. Zwarte Piet is niet racistisch. De inwoners van Afrika verkochten de slaven aan Nederland. Als laatste, Zwarte Piet is traditie, en jij als gekleurde Nederlander blijft daar van af.

Nou doen de argumenten er in deze weinig toe, maar zij geven wel een indicatie van het niveau van de partijen in deze discussie.

Het veranderen van het figuur Zwarte Piet om hem minder negroïde te laten lijken, en daarmee ruimte maken tussen Zwarte Piet enerzijds, en de negroïde Nederlanders anderzijds is, zoals gezegd, een aardige geste. Het mist alleen de hele boodschap van hen die moeite hebben met Zwarte Piet. Zwarte Piet is een uiting van racisme, iets wat dagelijks en in de hele maatschappij leeft. Het figuur Zwarte Piet van karakter doen veranderen, maakt het feest van Sint Nikolaas minder beladen in deze, maar het lost het probleem niet op; Nederland wordt er niet minder racistisch van. Het lost ook het andere probleem niet op; het slavernij verleden van Nederland. Dat verdwijnt niet, het slavernijverleden is en blijft een heikel punt, zolang de officiële Nederlandse geschiedenis, niet erkent dat wij een zeer dubieus verleden hebben.

Ons slavernij verleden, net als andere zaken in onze geschiedenis die naar hedendaagse maatstaven niet meer kunnen, is iets waar het onderwijs, zowel het lager als het voortgezet onderwijs, weinig tijd besteed aan dat deel van onze geschiedenis. Het alledaags, klein en sluipend racisme, is het zelfde lot beschoren. De kennis die wordt overgedragen is in beide gevallen miniem, of zelfs afwezig.

De sterke gevoelens die de figuur Zwarte Piet opwekt bij een deel van de bevolking van Nederland, geven aan dat er betere en meer aandacht gegeven moet worden aan beide zaken. De figuur Zwarte Piet is een prachtig aanknopingspunt om hier aandacht aan te geven. De voorgestelde verandering in de figuur Zwarte Piet is misschien prettig omdat hij daardoor mogelijk minder controversieel wordt, maar veegt tegelijk ons verleden en ons racisme onder de mat.

Niet alleen geeft Van Der Laan aan dat hij gevoelig is voor de gevoelens van hen die zich in negatieve zin geraakt worden door Zwarte Piet. Hij stelt, hopelijk onbedoeld, tevens dat ons slavernij verleden en het racisme niet problematisch zijn en dat daar verder  geen woorden aan vuil hoeven te worden gemaakt. Zoals gesteld, een gemiste kans.


Nota bene: Voor hen die denken dat ik als blonde, blauw-ogige Nederlander geen recht van spreken heb. Door mijn uiterlijk, verre van dat waar mijn roots liggen, kom ik dagelijks in aanraking met antisemitisme van hen die dat niet zouden uiten als zij weten dat ik tot het uitverkoren volk behoor.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *