Beste lezer

Jij, tutoyeren lijkt op zijn plaats want een blog is in zekere zin best intiem, beste lezer, leest dit blog en dat is in zichzelf best vleiend. Allerlei stukken staan er op dit blog, van totale fictie tot zeer serieus gemeende artikelen. Ongetwijfeld vindt jij iets van de artikelen, goed, slecht, informatief, onzin, ontroerend of gewoon om te lachen. Als dat zo is, dan is een doel in ieder geval bereikt, het opwekken van een reactie.

Of die reactie nu een diep doorgedachte is, of uit de krochten van de ingewanden komt, doet er niet zoveel toe. Niet dat het gaat om effect bejag, dat is te goedkoop en te eenvoudig en in de grond van de zaak een onvermijdbaar bijeffect van het publiceren van artikelen. Het gaat om de intermenselijke interactie.  Hier vindt een actie plaats, het schrijven het artikel, jij leest het en, als een soort wet van Newton voor intermenselijk verkeer, dat wekt een reactie op, alleen al de gedachten of gevoelens die jij als lezer hebt zijn een reactie. Kortom iedere actie leidt tot een reactie. 

Onweerlegbaar is dat het geschrevene een inherente betekenis heeft. Al het geschreven heeft een inherente betekenis. Wat lastig is, en dat is cruciaal om de betekenis van het geschrevene te kunnen begrijpen, is dat deze betekenis niet vast staat. Zij is afhankelijk van de lezer, van de plaats en de tijd. Zij is contextueel gebonden. (Als dat jou erg interesseert, lees dan gerust het werk van Noam Chomsky).

Naast de, wat fluïde, inherente betekenis van het geschrevene leg jij, lezer, er een extra duidingdimensie bij. Dat is volkomen normaal en menselijk, en zie dat ook vooral niet als kritiek. Het is niet te doen om een tekst te lezen, of te horen, zonder subjectieve duiding. Let wel op, dat is niet hetzelfde als de inherente, context gebonden, betekenis. De subjectieve betekenis komt voort uit jouw stelsel van normen, waarden, ervaringen en opvattingen. 

Een voorbeeld om het een en ander te verhelderen. “Thee”. Lees het rustig nog een keer; er staat “Thee”. Enige inherente betekenissen daarvan zijn: “een warme drank”, “gedroogde blaadjes voor het maken van een warme drank” of “smaak” (waarbij smaak dan weer eigen inherente betekenissen heeft). Naast deze inherente betekenissen zijn er, zoals boven aangegeven, ook subjectieve betekenissen. Bijvoorbeeld: “Gatsie”, “gezellig” of “rust” (kies welke voor jou van toepassing is).

De door jou aangebrachte subjectieve dimensie van het gelezene heeft echter een nogal groot manco. Daar waar de inherente betekenis stoelt op een intermenselijk gedragen inhoud, stoelt de subjectieve op niet gedeelde, persoonlijke, inhoud. Dat wil zeggen, de subjectieve betekenis komt van jou, lezer, en van jou alleen. (Al kunnen meer lezers dezelfde subjectieve betekenis toekennen aan het geschreven). 

Iets waar auteurs in alle tijden en in alle talen altijd tegen hebben moeten vechten, is dat jij, lezer, het geschrevene verwart met de schrijver. Hoewel ieder geschreven product in de grond van de zaak ontsproten aan het brein van de auteur, geldt nimmer dat het geschrevene ook maar een jota inzicht in de schrijver geeft. Immers, het geschrevene is slechts een klein vluchtig deel van de creativiteit van de schrijver. Iets waar jij, lezer, de zeer subjectieve, en nimmer juiste, conclusie uit trekt, dat het geschrevene staat voor de schrijver.

Het trekken van conclusies over de schrijver, aan de hand van wat de schrijver schrijft, zegt alles over de lezer, en nimmer iets over de schrijver.

(Terzijde, het hele artikel bevat geen enkele persoonsvorm in de eerste persoon).

Geef een reactie