Het slachtoffer spreekt

De staatssecretaris van Veiligheid & Justitie, Fred Teeven, heeft recent nogal wat stof doen opwaaien met zijn brief “Visie op slachtoffers“. In dit schrijven legt de staatssecretaris zijn visie uit op de positie en de rol van slachtoffers van misdrijven in de hele strafrechtketen.

Hoewel de brief blijk geeft van een gebalanceerde en brede visie, is vooral de uitbreiding van het spreekrecht voor slachtoffers iets wat de gemoederen in de periode direct na het verschijnen van de brief, bezighield. In de hele discussie die zich in de media afspeelde, kwamen allerhande betrokkenen, advocaten, officieren van justitie, journalisten en zelfs rechters langs, om hun visie op de voorgenomen uitbreiding van het spreekrecht te geven. Grote afwezige in deze veelheid van meningen, waren de slachtoffers zelf. Als slachtoffer van een ernstig misdrijf, heb ik echter ook een mening, en geheel in de geest van de brief, wil ik die graag uiten. Bij deze dus.

Huidige situatie

In de huidige situatie is het het slachtoffer, diens nabestaanden in geval het slachtoffer is overleden ten gevolge van het misdrijf, of directe familie in geval het slachtoffer niet in staat is om het zelf te doen, een verklaring aan de rechter doen toekomen over de gevolgen die het misdrijf voor hem hebben, of hebben gehad. Dit ‘doen toekomen’ kan in twee vormen, of het slachtoffer spreekt de verklaring zelf uit, of de verklaring wordt schriftelijk aan de rechter aangeboden en eventueel door de zaaksofficier ter terechtzitting uit gesproken.

Inhoudelijk is de slachtoffer verklaring beperkt tot de gevolgen die het betreffende misdrijf voor het slachtoffer heeft gehad. Het betreft daarbij alleen de directe slachtoffers, 1 of de door de wet aangewezen vervangers 2 3

Notes:

  1. Deze constructie sluit bijvoorbeeld rekeninghouders van een bank uit in geval van een bankroof
  2. Spreekrecht krijgen:

    • maximaal drie nabestaanden,
    • alle nabestaanden in de rechte lijn en tot in de vierde graad in de zijlijn,
    • de wettelijke vertegenwoordiger van een minderjarig slachtoffer en een minderjarige nabestaande die de leeftijd van twaalf jaren nog niet hebben bereikt,
    • de ouders van een minderjarig slachtoffer.

    Slachtoffers en nabestaanden die wegens fysieke of geestelijke beperkingen zelf niet in staat zijn om van het spreekrecht gebruik te maken, kunnen een partner of een familielid voor hen laten sprekers. Maar ook slachtoffers en nabestaanden kunnen een woordvoerder voor hen laten spreken. Voor dit stuk wordt in verband met spreekrecht met ‘slachtoffers’ deze hele groep bedoeld.

  3. In principe bestaan er geen slachtofferloze misdrijven. Ik weet er maar een; het rijden zonder geldig rijvaardigheidsbewijs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *